Stimuleren
van onderzoek
Landelijke infrastructuur
Door een innovatieve data-infrastructuur te ontwikkelen die lokale microbiologische laboratorium-informatie met patiëntgegevens geanonimiseerd kan combineren, maken we hergebruik van bestaande data voor onderzoek naar infectieziekten mogelijk. . Deze landelijk te gebruiken duurzame gefedereerde infrastructuur bevordert samenwerking tussen onderzoekers en zorginstellingen. Onze aanpak, gebaseerd op de FAIR-principes (Findable, Accessible, Interoperable, Re-usable), zorgt ervoor dat waardevolle inzichten niet alleen vindbaar en toegankelijk zijn, maar ook gedeeld worden voor een betere kwaliteit van leven en patiëntparticipatie. We ontwikkelen de landelijke infrastructuur aan de hand van pilots zoals de Bioticabarometer.
De Bioticabarometer
Zicht op onnodig antibioticagebruik bij pasgeborenen
Bij verdenking van bacteriële infecties krijgen pasgeboren baby’s vaak antibiotica voorgeschreven. Dit gebeurt uit voorzorg. Tijd om te wachten op de resultaten van bacteriële kweekonderzoeken is er vaak niet bij kwetsbare pasgeborenen. Er is hierdoor sprake van extreme overbehandeling: zo’n 97% van de pasgeborenen die via een infuus antibiotica krijgen, blijkt dit achteraf niet nodig te hebben gehad. Dit leidt tot een hogere kans op antibioticaresistentie, verstoort darmbacteriën en kan serieuze gezondheidsproblemen veroorzaken. Zo kan antibioticagebruik op jonge leeftijd bijdragen aan de ontwikkeling van astma en allergieën later in het leven. Voor beter gebruik van antibiotica bij pasgeborenen is grootschalig inzicht noodzakelijk in antibioticagebruik bij elke pasgeborene en of er sprake was van een infectie. Een geautomatiseerd overzicht hiervan ontbreekt, waardoor niet kan worden vastgesteld of aangepaste richtlijnen bijdragen aan verbeterd antibioticagebruik.
De Bioticabarometer is de eerste praktische toepassing waarbij het doel is om een infrastructuur te ontwikkelen die microbiologische laboratorium- en patiëntgegevens op één plek te combineren. Vervolgens kan deze informatie via gefedereerde analyses veilig en anoniem worden gebruikt om antibioticagebruik en infecties via een dashboard inzichtelijk te maken. Op deze manier kan onderzocht worden of andere richtlijnen voor gebruik van antibiotica tot beter gebruik leidt.
Als we microbiologische laboratorium-informatie en patiëntinformatie succesvol kunnen combineren, kunnen veel andere onderzoeksvragen op dezelfde manier worden aangepakt. Daarnaast zorgen wij ervoor dat de gebruikte technieken ook andere doeleinden ondersteunen, zoals monitoring, surveillance, zorgevaluatie en kwaliteitsregistraties. Door de keuzes voor standaardisatie van data af te stemmen met onder andere het RIVM maken we een breed gedragen en duurzame infrastructuur. Hierbij letten wij ook op de wet- en regelgeving rondom de European Health Data Space.
Voor de realisatie van dit pilotproject werkt Samenwerking Infectieziekten samen met een breed netwerk van partners, waaronder het landelijke onderzoeksteam van kinderartsen, de landelijke data-experts van Health RI en de regionale data-teams van het Erasmus MC.
“In Nederland wordt bij zo’n 97% van de pasgeborenen die via een infuus antibiotica voorgeschreven krijgen, uiteindelijk geen infectie aangetoond”
Niek Achten, Kinderarts, Erasmus MC
“In Nederland wordt bij zo’n 97% van de pasgeborenen die via een infuus antibiotica voorgeschreven krijgen, uiteindelijk geen infectie aangetoond”
Niek Achten, AIOS Kindergeneeskunde, Erasmus MC
Antibioticagebruik
bij pasgeborenen
Ca. 1 op de 20 pasgeborenen krijgt antibiotica via een infuus, waarvan de helft langer dan 2 dagen.
Slechts 1 op de 2.000 pasgeborenen heeft een bacterie in de bloedbaan.
Bron: https://doi.org/10.3390/antibiotics13060537
Contact
Jaap van Hellemond
Parasitoloog Erasmus MC, werkstroomleider Onderzoek
j.vanhellemond@infectieziekten.nl
